Karşılıksız Çeklere Af Geldi

0
206

20.12.2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5941 sy  Yeni Çek Kanunu ile; mevcut Çek Kanunu yürürlükten kaldırılarak çeklerle ilgili yeni düzenlemeler yapılmıştır.

Yapılan düzenlemelerden en önemlisi, Geçici 2.Madde ile getirilen Kısmi Af niteliğindeki düzenlemedir. Düzenleme ile; 01.11.2009 tarihine kadar Karşılıksız Çek Keşide Etme suçunu işleyenlerin, alacaklı ile anlaşmaları veya Çek bedelinin karşılıksız kalan kısmını ödeme yapmayı taahhüt etmeleri halinde, cezalarının taahhüt süresince askıya alınması ve sonrasında kaldırılması düzenlenmiştir.

Borçlu/Sanıkların bu af düzenlemesinden yararlanabilmesi için 01.04.2010 tarihine kadar Cumhuriyet Savcılığı’na veya Mahkemeye başvurarak çek bedelini iki yıl içinde ödemeyi taahhüt ederek birinci yılda borcun en az 1/3’ünü kapatmaları gerekmektedir. Getirilen bu düzenleme ile; 01.11.2009 tarihi itibari ile haklarında soruşturma başlatılan veya yargılaması süren veya mahkum olmuş borçlular taahhüt vermek sureti ile haklarında devam eden süreci uzatma şansına sahip olmuşlardır. Sanığın verdiği taahhüdü ihlal etmesi halinde ise, işlemler kaldığı yerden devam edecektir.

Durumu bir örnekle anlatmak gerekirse, 18.ooo TL’lik Karşılıksız Çek Keşide eden bir borçlu hakkında soruşturma veya kovuşturma devam ederken, bir yıl sonra borcun  6.000 TL’sını ikinci yılın sonunda da kalan 12.000 TL’sını ödemeyi taahhüt etmesi halinde hakkında devam eden prosedür, ilk bir yıl hiçbir şey ödememesine rağmen iki yıl süre ile ertelenecektir. Hatta yeni kanun yürürlüğe girmeden önce ceza alıp cezaevinde bulunan borçlular da bu yola başvurarak hapis cezasını iki yıl süre ile erteletmesi dahi mümkün olacaktır.

Meclisin, küresel ekonomik krizin mağdurlarını rahatlatmak amacı ile getirmiş olduğu af niteliğindeki bu düzenleme ile hukuk güvenliği ve dolayısı ile hukuk devleti ilkesi tamamı ile ihlal edilmiştir. Bir taraftan çek borçluları için fiilen koşulsuz bir erteleme hakkı tanınmış iken, diğer taraftan yasaların ceza mevzuatı ile koruduğu çeke güvenerek mal verip parasını alamayan kişiler ölçüsüz bir şekilde mağdur edilerek krizin bu konudaki mağdurları göz ardı edilmiştir.

Şu anda borçlular tarafından taahhüt verildiği anda mahkemelerce yasaya uygun olarak yargılamaya ara verilmekte ve çek alacaklıları mecburen bir yıl sonraya verilen ödeme taahhütlerini beklemek zorunda kalmaktadır. Ayrıca Mal Beyanında Bulunmama Suçunun ardından Karşılıksız Çekin de cezasının kaldırılması ile alacaklıların elinden tahsil için kullanabilecekleri tüm zorlayıcı tedbirler neredeyse alınmış olup, bu durum tahsilat için hukuk dışı yollara başvurma sayısında önemli ölçüde bir artışa yol açacaktır.

Bununla birlikte yeni yasa ile karşılıksız çekler için cezanın kaldırıldığı düşünülmemelidir. 01.11.2009 tarihinden sonra bu suçu işleyenler veya haklarında soruşturma başlatılanlar 1500 güne kadar adli para cezasına çarptırılacaklardır. Ancak verilecek ceza çek bedelinden daha düşük olmayacaktır. 

Yine yeni düzenlemeler ile;

·       Yeni Kanunun 3.maddesinin son fıkrası ile Çekin ödeme vasıtası olan niteliği değiştirilerek bir kredi aracı haline getirilmesi sağlanmıştır. Türk Ticaret Kanununa göre geçerli olan “Çekte Vade Olmaz, Çek Görüldüğünde Ödenir” prensibi terk edilmiştir. İleri tarihli çeklerin düzenlenmesi yasal kılınarak, üzerindeki düzenleme tarihinden önce bankaya ibraz edilen çeklerin karşılıksız çıkması halinde, bu çeklerle ilgili olarak hukuki ve cezai takibe girişilemeyeceği ancak düzenleme tarihinden sonra çekin bankaya ibraz edilerek karşılıksız bırakılma işleminin gerçekleştirilmesi ile hukuki takibe başlanacağı düzenlenmiştir

.

·       Bankalara çek hesabı açarken en yüksek özen derecesinde araştırma yükümlülüğü getirilmiş ve tacir olmayan bir kimseye ticari çek hesabı açan veya çek yasaklısına çek veren banka görevlileri hakkında hapis cezası verilmesi düzenlenmiştir. Ayrıca; Karşılıksız çıkan her bir çek yaprağı için bankanın sorumlu olduğu miktar 600 TL’sına çıkartılmıştır. Bu düzenleme ile karşılıksız çıkan her bir çek yaprağı için bankadan 600 TL’sını tahsil etmek mümkün olacaktır.

 

·       Gerçek kişilerin çek düzenlenmesi için vekil tayin etmesi yasaklanmıştır. Yani artık şahıslar vekaleten çek düzenleyemeyecektir. Eğer vekil tarafından keşide edilen çek karşılıksız çıkarsa, hukuki ve cezai sorumluluk çek sahibine ait olacaktır.

 

Getirilen af niteliğindeki düzenleme ile Meclis tarafından ticari hayatın işleyişine doğrudan müdahale edilmiştir. Bir yandan borçlarını ödeyemeyerek ceza tehdidi altına girip mağdur olan borçlular ile alacaklarını tahsil edemeyip mağdur duruma düşen alacaklılar arasında tercih yapılmış ve borçlulara bazı haklar tanınmıştır.Ancak  yasa koyucu tarafından krizin tüm yurda olan etkileri göz önüne alınarak en azından borcun yarısının peşin olarak ödenmesi ve borcun bir yıl içinde kapatılması gerektiği düzenlenmesi daha iyi olurdu. Böylece krizin etkileri karşılıklı olarak yüklenmiş olunabilirdi.

www.okyayevren.av.tr

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here